100. YILINDA TEKKE VE ZAVİYELER KANUNU VE ALEVİLER

featured
Google'da Abone Ol service
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Alevi Kültür Dernekleri Mersin Cemevinde, “100. Yılında Tekke ve Zaviyeler Kanunu’nun Aleviler İçin Anlamı” konulu panel düzenlendi.
Oturumu Mustafa Güler’in yönettiği panelde, Mimar Sinan Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şükrü Aslan ve Altınbaş Üniversitesi’nden Dr. Gözde Orhan ve Musa Eroğlu katıldılar.
Panel Cemevi Başkanı Hasan Kılavuz Dede’nin açış konuşması ile başladı.
30 Kasım 1925 tarihinde çıkarılan 677 sayılı Tekke ve Zaviyeler Kanunu ile esasında 2. Mahmut döneminde 1826 yılında Yeniçeri Ocakları bahane edilerek Alevi ve Bektaşi Tekkeleri kapatılmış, aleviler zorunlu iskanla karşı karşıya kalmıştı. Başta Hacı Bektaş Tekkesi olmak üzere birçok alevi ve Bektaşi Tekkesi Nakşibendi tarikatlarına erildi. (Balkanlarda Bektaşi Tekkeleri hala onların elinde.)
İşte 100 yıl sonra Cumhuriyetin bekası için çıkarılan yasa ile Alevi ve Bektaşiler öteki ilan edilmiş. Panelde Hasan Kılavuz Dede, oturumu yöneten Mustafa Güler ve konuşmacılar, tarih akışı içinde bu yasayı izleyenler ile paylaştılar.
İslamiyet’i koruma zırhı içinde torba kanununda sünni olmayan Alevi ve Bektaşilerin tekkelerine göz dikilmiş. Onlar kapatılmış. Dede talip buluşması engellenmiş. 1960’lı yıllarda Yan Yatır Ocağı Dedesi Hızır Necati Haskan elinde bir kokucu sandığı vardı. Köye gelince sandık bir kenara konur, o giderken onunla giderdi. Dedeler çerçi oldu, kokucu oldular. Ama talipleri ile buluşmaya devam ettiler.
Prof. Dr. Şükrü Aslan konuşmasında, bir makale hazırlamış. Bir bölümünde, Aleviler Cumhuriyete ne verdi? Kurtuluş Savaşında, daha sonra devrimler sırasında hep sadık kalmış. Canla başla çalışmış. Okumuşlar, bir yerlere gelmeye çalışmışlar. Üretmişler, sanatçılar bu toplumdan çıkmış. Kendi içindeki demokrasi uygulaması ile Cumhuriyete uyum sağlamışlar. Ama diğer sayfada Cumhuriyet Alevilere bir şey verememiş. Sayfa boş kalmış.
Dr. Gözde Orhan konuşmasında, 1964 yılında Hacı Bektaş Türbesinin müze oluşunda olayları bize aktardı. O yılarda Cemal Gürsel, Başbakan İsmet İnönü, Turizm Bakanı Ali İhsan Göğüş’ün uğraşları ile ancak müze olarak açmışlar. Yıllarca Aleviler ve Bektaşiler Serçemesine para ile girmişler. İçinde cem yapamamışlar. Ancak içeri gidip ücretini ödeyerek niyaz etmişler.
Paneldeki konuşmaları dinleyince 1946 yılında Silifke’de radyo derlemesi yapan Muzaffer Sarısözen, Felteş Dede ile söyleşi notları aklıma geldi.
Muzaffer Sarsözen sorar: “Felteş, Ali’yi mi, Muhammedi mi seversiniz?” Yanıt: “Onlar bizim çocuklar. Biz Atatürk’ü severiz.” “Neden?” der. Aldığı yanıt: “O gelinceye kadar ne zaman öldürüleceğimizi bilmiyorduk. Ancak o gelince öldürülmeyeceğimizi öğrendik.”
Osmanlı dönemi ile Cumhuriyet dönemi arasında fark buydu. Biraz yumuşama. Ama o var olan Sünni Devlet anlayışı, İslamiyet’i koruma dürtüsü. Hep Aleviler ve Bektaşiler üzerine gitmişler. Ortaca, Fethiye, Sivas, Çorum, Maraş ve Gazi katliamları. Tekke ve Zaviye Kanunu ile yasaklandığı sanılan alevi olmayan tarikatlar hep var olmuşlar. Laik Türkiye yalanı ile ötekilere nefes aldırmamışlar.
Aleviler hep okumuşlar, özellikle yurt dışına gitmişler. Oralarda demokrasiyi görünce ona sıkı sarılmışlar. 1960’lı yıllarda başlayan özgürlük rüzgarları ile 1990’lı yıllarda örgütlenme ile söz sahibi olma, egemen olma. İşte Maraş’ta katliamların baş nedeni bu. Ötekiler bir yere gelince tepelerine vurmak.
100 yıl sonra Cumhuriyet kazanımları, şeriat yanlısı tarikatlar tarafından bir bir yok edildi. Laik Cumhuriyet yerine zorunlu din dersleri, zorunlu imam hatip liseleri, felsefe yerine doğma bilimler.
Aleviler ve ülkede yaşayan düşünen katmanlar, sol sosyalist düşünceyi hayal ederken; şimdi parlamenter sisteme razı edildik. Ülkede ötekiler ile berikiler mücadelesi var.
Çözüm kolay Alevi ve Bektaşi Enstitüsü akademisyenleri ve bilim adamları toplandı orada bir karar metni çıktı: “Anasayada eşit yurttaşlık hakkı verilmesi.” İşte bu sağlanırsa 677 sayılı kanun yürürlükten kalkar. Alevi, Sünni, Kürt, Türk, Kadın, Erkek eşitsizliği son bulur. Yani savaş yerine barış, kin yerine sevgi gelir.
Bunlar olunca üretim olacak. Bolca üretim, hakça tüketim. Alevi erkanında var olan imece yaşam, sofrasını bölüşme kuralları ile varsıl ülke olmanın yolu açılacak.
Musa Eroğlu sahneye çıkınca önce konuştu, sonra sazın tınısı içinde bilinen 12 bin yıllık tarih içine daldık. Asya’dan, Anadolu’dan günümüze tarih akışı içinde yaşamı okuduk. Bu ülkede düşünen insanın önü açılırsa neler olabileceğini gördük.
Mersin Cemevi bir gerçeği görüp, onu panel formunda bizlere aktardı. Belki bu yetmez. Diğer kentlerde de olmalı. Hele şu ülkede barış, demokrasi görüşmeleri yapıldığı dönemde çok önemsenmeli.
Gerçekten barış demokrasi isteniyorsa, 100 yıla bakıp, özeti görmek; ya Cumhuriyet ya şeriat.
Gelin Cumhuriyete sahip çıkalım. Ötekiler bir olup, demokrasi kapılarını açalım. Hak, hukuk, adalet ondan sonra gelir. Ülkede yaşayanların eşit yurttaş olarak bir arada yürüdüğü günler gelsin.
Not: Erol Kamalak fotoğrafları ile katkı sundu.

100. YILINDA TEKKE VE ZAVİYELER KANUNU VE ALEVİLER
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Mut'un Sesi Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.