7 Temmuz Dünya Matbaacılar Günü’nde 42 yıllık emeğin hikayesi
7 Temmuz Dünya Matbaacılar Günü dolayısıyla, gazetemizin basım tesisleri olan Mutlu Matbaa’yı kuran ve yıllarını matbaacılık sektörüne adayan Osman Çağlar’la, matbaa ve matbaacılık mesleği üzerine konuştuk. Osman Çağlar, 1983 yılında Mut’ta, ortaokul 2. sınıftayken çırak olarak adım attığı matbaacılık mesleğinde geçen 42 yılı kısaca özetledi. Tipo baskıyla başladığı meslek hayatında, zamanla kendi matbaasını kurarak işi büyüttüğünü belirten Çağlar; mesleğin geçmişteki zorluklarını ve bugünkü maliyet baskılarını anlattı. Gazete dağıttığı günlerden, bilgisayar destekli ofset sistemine geçiş sürecine kadar pek çok değişime tanıklık ettiğini belirten Çağlar, matbaacılığı severek yaptığı için tüm zorluklara rağmen işi sürdürdüğünü söyledi.
ÇAĞLAR: “MATBAAYA ÇIRAK OLARAK GİRDİM”
Bundan tam 42 yıl önce, 1983’te, matbaada çırak olarak işe başlayan Osman Çağlar, “Evimizin yanında Mut’un ilk matbaası olan Yeni Matbaa vardı. Okuldan eve gelirken oraya uğrardım, çünkü çok ilgimi çekiyordu. Böylelikle ortaokul 2. sınıfa giderken, yaz tatillerinde matbaada çıraklık yapmaya başladım. Matbaacılık serüvenim bu şekilde başladı” dedi.
“MESLEĞE TİPO MATBAACILIKLA BAŞLADIM”
1989’a kadar, askere gidene dek ara vermeden matbaada çalıştığını belirten Çağlar, şunları anlattı: “Askerlik döneminde kalfaydım, yani artık ustalığa geçiş yapmıştım. Askerden döndükten sonra bir iki sene ara verdim, çalışmadım. Sonra matbaada beraber çalıştığımız bir arkadaşımla birlikte, 1995’te Mutlu Matbaa’yı açtık. İlk açtığımızda tipo ofset olarak başladık. O zamanlar ofset yeniydi, bizim de imkanlarımız buna elveriyordu. Tipo ofset olarak başladık. Matbaacılıkta o zamanlar çok iş vardı, güzeldi. Ben matbaada çırakken aynı zamanda gazete de dağıtıyordum. Gazete çok önemliydi; bu yüzden tüm kurumların müdürleri benimle arkadaş oluyordu. Onlarla oturup çay kahve içerdik. Yani gazete dağıtan bir çırak olarak, o dönemde gazete o kadar kıymetliydi. Matbaa adeta resmi bir daire gibiydi. Bu nedenle çok hoşuma gidiyordu. Sonra ofset makinelerini aldık, işi büyüttük. Daha sonra kendi yerimizi aldık, şu anda ikamet ettiğimiz ve işletmemizin bulunduğu yeri. Ardından makineleri çoğaltarak işi daha da büyüttük.”
“OFSET SİSTEMİ KOLAYLIK SAĞLADI”
Matbaacılığa ilk başladığı dönemler ile bugünkü teknolojik imkanlarla gelişim gösteren matbaacılığı kıyaslayan Çağlar, mesleğe tipo matbaacılıkla başladığını söyledi. Çağlar, şunları anlattı: “Ben matbaacılığa başladığımda, şimdiki gibi teknolojik imkanlar yoktu. Tipo matbaacılık yaparak mesleğe başladım. Yani yazıları, kurşun harfleri tek tek elde dizerdik, kalıpları öyle oluştururduk. Pirinç çizgiler kullanırdık. Tipo matbaacılıkta harfleri tek tek elimizle dizer, kalıpları öyle oluştururduk. Noktaları, çizgileri bile kurşun harflerle yapardık. Baskıdan sonra da o harfleri tekrar yerlerine dağıtırdık. O kadar zordu. Ama şimdi ofset olunca bilgisayarda görsel olarak tasarlıyorsun. Kalıp işi bittikten sonra onu atıyorsun. Yani zamandan, kaliteden, görsellikten büyük kazanç sağlıyorsun. Zamandan ciddi tasarruf ediyorsun ve görsel olarak da ofset çok güzel oluyor. Eskiden kaşeleri elimizle dökerdik. Alçıdan hamur yapar, harfleri dizer, o hamurun üstüne kaşeyi presle sıkıştırırdık. Sonra onu ısıtır, zımparalar, kaşe dökerdik. Şimdi her şey daha kolay; bilgisayarda yapılıyor. Şimdilerde olduğu gibi bilgisayar sistemi, ofset tekniği yoktu. Bu yüzden yaptığımız işler çok uzun zaman alırdı. Şimdi her şey çok kolay. Yapacağımız çalışmaları, işleri bilgisayarda kolayca hazırlıyoruz, aydıngere çıktı alıyoruz veya filmini çekip kalıba alıyoruz. Teknoljik gelişmelerle artık mesleğimizdeki her şey çok kolaylaştı. İlk matbaayı kurduğumuzda tipo matbaacılıkla başladık, zamanla biz de teknolojik gelişmelere ayak uydurarak, ofset sistemine geçtik” şeklinde konuştu.
“ARTIK ÇIRAK VE KALFA BULAMIYORUZ”
“MALİYETLER VE GİDERLER ARTTI”
Matbaacılığın zevkli bir iş olduğunu ve severek yaptığını kaydeden yılların matbaacısı Osman Çağlar; mesleğin şu andaki zor yanlarına da değindi. Eskisi gibi artık bu mesleği yapacak çırak ve kalfa bulamadıklarından yakınan Çağlar, maliyetlerin ve giderlerin çok arttığından da dert yandı. Çağlar, “Matbaacılığı severek yaptığım için de güzel yaptığımı ve işi büyüttüğümü düşünüyorum. Şu anda matbaanın giderleri çok fazla. Kalıp, kimyasallar, kâğıtlar. Artık kimyasallara ulaşmak çok zor. Önceden, tipo döneminde kimyasal sıkıntısı yoktu. Ama şimdi bunlar büyük sıkıntı. İşçi maliyetleri, elektrik, sigorta; hepsi çok maliyetli. Bize şu anda en çok kağıt ve işçi maliyeti zorluk çıkarıyor. Matbaa malzemeleri çok pahalı. Çoğu ithal ve döviz kuruna bağlı olduğu için fiyatlarımız sürekli artıyor. Zor şartlar altında bu işi yürütüyoruz. Matbaamızda gazete de çıkarıyoruz. Yerel gazete işi her geçen gün daha da zorlaşıyor. Örneğin daha önce haftada bir kere çıkarken, şimdi haftada iki kere çıkarmak zorundayız. Yerel gazetenin maliyetini resmi ilanlarla karşılıyoruz. Resmi ilanlar da eskisi gibi fazla gelmeyince masrafı bize kalıyor. Gazetecilik de zorlaştı. Zaten birçok yer kapandı, birçoğu da kapanma noktasında. Çırak olarak yetiştiğimiz matbaa bile kapandı. İşte bu tarz zorluklarla mücadele ediyoruz.”
“HALA GEÇERLİ BİR MESLEK”
Matbaacı Osman Çağlar, sözlerini, bu mesleği yapmak isteyenlere seslenerek, “Matbaacılık zor olduğu kadar bir o kadar da zevkli ve güzel bir meslek. Günümüz şartlarında, her ne kadar gün geçtikçe bu meslek ve şartlar zorlaşsa da, bu mesleği yapmak isteyenler gönül rahatlığıyla bu işi yapabilirler. Teknolojik yeniliklere ayak uydurabilirlerse, bu meslek, hala geçerli bir meslek” diyerek sözlerini bitirdi.
