PERS YOLU’NDA İLK BİREYSEL YÜRÜYÜŞ – 37

Hanyıkığı, adı üzerinde bir han yıkığıdır. Yani örendir. Pers Yolunun eli beşinci kilometreleri civarındadır. Rotanın, ören civarının yani Han civarının, iş makinası ile berkitme yol şeklinde işlendiğini yazmıştım. Bu yola göre yolun batı kısmındadır Han. Genişçe bir yükseltinin üzerinde. Yaklaşık olarak antik yolun Laranda ile Claudıopolis arasında bir günlük yürüyüş mesafesinde. Yani iki günlük bir yol olan Laranda ve Claudıopolis arasının orta noktalarında olduğunu da.
Antik Sibilia kentine uğramışlarsa kadim yolcular ya da bugünün kültür yürüyüşçüleri Han ya da Hanyıkığına geri satırlarda detaylı olarak hikâyesini verdiğim Tahtacı Pınarı üzerinden gelirler. Sibilia’ ya uğramayıp Koyunyunağı, Karadeğirmen, Kocayar, Köprübaşı üzerinden ulaşmışlarsa Karaman Geçidi üzerinden gelmişlerdir. Oldukça geniş bir yerleşimde zamanın ulaşım hayvanlarını besleyecek geniş çayırlıkları, Laranda Claudıopolis’e dair her iki yönde de yolculuk yapıp, dinlenme ihtiyacı duyan yolcuların oldukça kalabalık olmaları durumlarıda dâhil dinlenme ihtiyaçlarını karşılayacak yapısallaşmayı içeren han ve civarı bugün de bu özelliklerini korumaktadır. Kadim zamanların hanının yapısal ölçüleri ile hiç oynanılmamış durumdadır. Etraf oldukça görünürlük sunar. Havadardır. Yorgunluk atmak için oldukça uygundur. Yapının konum yeri yükseltinin doğu eteğinden geçen berkitilmiş yola hafif bir eğimle inilir. Yoldan sonrasında eğim biraz daha devam eder ve oldukça geniş bir çayır alanına ulaşır. Bugün bu çayıralanına Çukurçimen denir. Çukurçimen adını çimenlik alanın çukur olmasından alır. Batı yöndeki yamaçlardan yaz ortalarında dahi süzme su alan Çukurçimenin yeşilliği yaz boyunca kaybolmadığı gibi kış boyunca da devam eder. Gerek yolcular gerekse de hayvanlar için içip kullanabilecekleri su kaynakları da bol miktarda vardır, Han çevresinde. Benim çocukluğumda burada hayvanlarımızı güderdik. Büyük olasılık dahası kesinlik ki, hanın kullanıldığı zamanların yolculuklarında yolcular da ulaşım hayvanlarını Çukurçimen’de beslerdi. Kış aylarının ısınma ihtiyacını karşılayacak yakacak olarak kullanılan odun da han çevresinde oldukça yakında ve bol olmalıydı. Bugün tarım alanlarına dönüştürülmüş hanın batı yakası yamaçlarda hala çam ağaçları yakın mesafede bulunmaktadır. Bir han için büyük bir avantaj olan bu olanaklar, III. Haçlı ordusunun buralarda konaklamasının, iki gün dinlenip hayvanlarını beslemesinin de nedenlerindendir.
Pers Yolunun Kavaközü yer isimleriyle de dikkat çeker. Onun derinine inmek isteyen biri, özel olarak da bir araştırmacı, yerel kültürler merakları da olan kültür yürüyüşçüleri, bu isimler üzerinde yoğunlaşmalı. Pers Yolunda yaptığımız yürüyüşler ve yazın çalışmalarımda bu yer isimlerinden çokça bahsettim. Şimdi bunlardan Haydarınyakası’nda sıra. Haydarınyakası’nın eteğinden ayrılırız handan, Hanyıkığı’ndan. Kavaközü köyünün yapılaşması zamanında bir olasılık olarak da özel olarak Koca Hüseyin Koca’nın çardağının yapılması zamanında yağmalanmış han taşlarının kalanlarından, etrafta dağınık durumda kalanlarının arasından. Çıkışla birlikte rota yükselmeye başlar. 1400 m. rakımlardan 1500 m. rakımlara çıkarız. Yaklaşık üç kilometrelik bir tırmanış sonunda. Handan yaklaşık bir kilo metreden itibaren yolun her iki yanından da ormanlar başlar. Üç kilometrenin ortalarına yaklaştığımızda batı yönde devasa bir çam ağacı vardır. Pers Yolu yürüyenleri için dinlenme yeridir gölgesi. Burada soluklanan sincaplardan ağaca tırmanma yeteneği ve cesareti olanlar, koyu geniş gölgeli ulu çam ağacına tırmanırlar. Yaklaşık ikinci metresinde çok kollu olan çam ağacının çatalı oturup kalkmaya çok elverişli olup, sincaplar bu çatalda fotoğraf çektirmeyi severler. Esintili koyu gölgesinde İyice soluklanıp, kalan ve giderek daha az tırmanış olan bir buçuk kilometreyi rahatlıkla aşarlar. Çıktığımız yer 1500 m. rakımlarda Abe Yaylası eteğidir. Bu etekten kuzeybatı yönde tatlı bir yükselmeyle devam ederken sonlarına yakın yerlerde keskinleşen bir tırmanışla son bulan iki kilometre kadar bir aralıktır Abe Yaylasının kuzey sınırı. Bu sınır aynı zamanda Haydarın Yakası’nın güney sınırıdır. İkinci kilometre civarında derin bir vadiye evrilir topoğrafya ve rota han ile Abe eteği arasındakinden daha keskindir. İndiğimiz yer Yurt Koyağı’dır.
17 Şubat 2026. Devam edecek.