PERS YOLU’NDA BİR FRANSIZ – 6

Bunun için Pers Yolu Grubu’nun tanıtım bilgilendirmesinde “Pers Yolu özgür yoldur.” diye tanımlıdır. Burada kesişmede daha önce birçok defa tanık olduğum gibi Axel’le de tarih tekrarladı. Her nasıl olduysa oldu Axel aykırı sincapların rotasını tuttu, boru hattını takip etti ve rotadan çıkmış oldu. Beni arayıp; “Pers Yolu yazısının olduğu kayayı, pınarı, söğütü bulamadım.” dediğinde iş işten geçmişti. O arada attığı fotoğrafda pınar görünmezde, Pers Yolu yazılı olan kaya daha da görünmezde, söğüt ağacı da çok gerilerde görünüyordu. Üstelik az geri ilerle görürsün deme durumu da yoktu. Mesajın bana ulaşma ve benim görme zamanım arasındaki zaman farkı Axel’in Punura Gölü’nü çoktan geçtiğini Çarşaklı Boğaz girişinde olduğunu gösteriyordu ve ben bu defa onun olduğu yere ne ara geldiği konusunda hiçte şaşırmıyordum. Dahası yaklaşık dört kilometrelik Çarşaklı rotası süresince iletişimimiz olmayacaktı.
Pers Yolu’nun çok özel bir yeridir Çarşaklı Boğaz. Kudüs yolcusu Axel’in Fransız atası 3. Haçlı ordusu katılanlarından Fransa Kralı 2. Philippe Auguste’nin takip ettiği Akdeniz üzerinden gerçekleşen deniz rotasının aksine karayolundan gerçekleştirdiği yürüyüşünde bulunduğu Çarşaklı Boğaz için en eski yazılı bilgiyi Haçlı ordusu yazmanı Ansbert’ten alırız. Pers Yolu’nun kırk bir ve kırk beşinci kilometreler arası olan boğaz Toros Dağları arasında bir vadidir. Aynı zamanda Punura Yaylası kış sularının gölden sonraki kısmının 1500m. rakımlardan 1400m. rakımlara yoğun akışının olduğu dere yatağıdır. Etrafında yükselen kaya vadi duvarları yer yer üç yüz metre yükseltiyi geçse de yoğun karamak ve ardıç ağaçlarıyla kaplı olsa da özellikle doğu ve kuzey doğu yönünden sertleşmesini tamamlamamış kayalarla kaplıdır. Bu tamamlanmamışlık, boğaz da gece ve gündüz sıcaklık farkı yüksekliği ve bölgenin bol yağışıyla birleşince rota da yoğun şekilde kaya parçalanmaları yaşanmakta parçalanan kaya kütleleri yüksek eğimden dolayı irili ufaklı vadi tabanına kadar yuvarlanmaktadır. Yanı sıra arazinin Antik Ketis Bölgesi Ketis Dağı çevresi nitelikli olması gereği yapılan keçi yetiştiriciliğinde keçilerin dolaşımıyla yuvarlanan çarşakların vadinin yamaçlarından rotaya doluşması da oldukça yoğundur. Bu olumsuzluğa ve sürekli bakım çekim ihtiyacına rağmen Claudıopolis ve Laranda arasında ulaşıma uygun ve tek boğaz da1960 yılına kadar her baharda en yakın köy olan Kavaközü köylüleri tarafından Persler zamanından kalma taş duvarların yıkılan kesimleri onarılır, çarşaklar temizlenir, çalılar kesilir su yatağındaki aşınmalar giderilirmiş. Böylelikle boğaz katır, öküz, at tarafından çekilen arabaların geçebileceği bir duruma gelirmiş. Bu bakım çekim işleri bugün kullanılan Sertavul yolunun 1967’de başlayıp 1960 yılında tamamlanması sonra yapılmaz olmuş. Bugün yolun her türlü araç ulaşımına kapalı olmasının nedeni 1960’dan bu yana bakım – çekim yapılmamasıdır. Diğer yandan bu bakım – çekimsizlik biz doğa yürüyüşçüleri için tarihi izlerin kaybolmaması yönünden tercih edilen bir durumdur.
Fiziki koşulları anlatı olan Çarşaklı Boğaz ve Karaman yönü gerisindeki Yağlı Yaylası için ilk yazılı bilgi kaynağımız Ansbert; “Çok tehlikeli Türkler tarafından tutulan yer.” diye bahseder. Öyleki Üçüncü Haçlı ordusu komutanı Alman Kralı Kızıl Sakal Barbarossa Anadolu Selçuklu Devleti topraklarını on bir oğlu arasında bölüştürmüş olsa da kendisi Konya’da Büyük Sultan olarak bulunan İkinci Kılıç Aslan’dan özellikle çok tehlikeli Türkler tarafından tutulan Yağlı – Punura Yaylası’nı ve onun Çarşaklı Boğazı’nı geçmek için sultanın yakını olarak tanıtılan bazı kaynaklarda yirmi, bazı kaynaklarda yirmi beş olarak ifade edilen emir sınıfından rehineler almıştır. Zira Anadolu’ya ikinci defa Haçlı ordusu beraberinde gelen Barbarossa İkinci Haçlı seferinde yaşadıkları Denizli civarındaki Kazık Beli bozgunundan dolayı deneyimlidir. Bazı görüşlere göre Haçlıların o bozgunuyla o tarihe kadar Rumeli yani Roma toprağı olan Anadolu’ya Türk yurdu damgası vurulmuştur. Bizce de 1149 yılında yaşanan bu gelişme tarihin akışını değiştiren bir gelişmedir. Bütün bu gelişmeleri çok iyi bilen Barbarossa 1189’da sefere çıkmadan önce dönemin Anadolu hakimi Selçuklu sultanı İkinci Kılıç Aslan ile…
5 Mayıs 2026. Devam edecek.