PERS YOLU’NDA İLK BİREYSEL YÜRÜYÜŞ – 32

İlk konan yükü bir şekilde denklemek gerekir ki amcanın eşek üzerindeki bidonları yirmi litre ve üzeri bidonlar. Denklenmez ya da dayaklanmazsa devrilir. En sonunda helalleştik. Selamlaştık. Ben Kavaközü’nde bulunan eski Lalelilerin, bugün Kavaközülü olmuş soyuna. O, şu an Lale’de bulunan, artık Kavaközülü olmuş eski Lalelilerin bugünkü Laleli soyuna, selamlar gönderdik. O, ne yaşıyordu bilmiyorum ama ben, Lök dedemi uğurluyordum ayrılırken. Küçük kızı eşeğe bindirmiş, küçük bidonlarından eşeğe ilgilemediklerini eline almıştı.
Kavaközülü Lök dedeyle yedi -sekiz yaş civarımdan kalma hiç unutmadığım bir anım var. Onu yazmazsam olmaz. Malum, bir kültür yolculuğu yaşamaktayız bu yazılarımda. Kavaközü’nün Dağpazarı yönü Mut yolunda bulunan köprüden, Karaman Geçiti ne kadar olan yerlerine Aşağı denir. O gün Aşağı’dan köye, eve geliyordum. İkindinin biraz ilerisinde bir zamanda. Olası ki inek gütmeden geliyordum. Sokağın başındaki çardağının damında bal kesiyormuş Lök dede. Kendilerine yaklaşınca beni çağırdı. Çağırmasa üzerlerindeki üst yoldan geçip gidecektim, vardım. Bir el büyüklüğünde ki o elin bugünkü elim olduğunu hatırlarım, petekli bal verdi. Sonrada “Haydi bakalım, babana selam söyle.” demiş olmalı” heralde. O gün o balı yemekte çok zorlanmıştım. Oysa muhteşem iştahı olan bir çocuk olarak toplucaydım. Eve varıncaya kadar dehşet susamıştım. “Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer” derler. Bence de diyorum, Lök dedeye selamla sevgiyle.
Pers Yolu’nun Kavaközü girişindeki ilk ev olan evimizin ustalığını Lök dede yapmış bizim.1958 yılında. Kendisinin, Kavaközü’nün aşağı mahallesinde ana yol üzeri ortalarına düşen, Koca Gâvur’un damına bitişik, altı ambar, ikinci katına ahşap merdivenli ahşap balkondan girilen, iki katlı, muhteşem bir evi vardı. Babamı sevip saydığını “ Nadi” derken hafif uzatarak söyleyişinde hissederdim. Beni de severdi. Bu birazda babamla olan yakınlığından geliyordu sanırım. Netice de ben bir çocuktum. Ne zaman evinin önünden geçip rastlaşsak hal hatır eder, ailemin bütün üyelerini sorar, ederdi. Mutlaka; “Babana selam söyle.” derdi. Zaman zaman evine misafirliğe gittiğimizi hatırlıyorum. Bugünler de önemli bir kısmı ayakta olsa da Lök dedenin evi kullanılmaz durumda. Kavaközünü Kavaközü yapan, artık kadim olan, Lök dede ile aynı çağda yaşamış o muhteşem insanların, tarumar durumda olup, birçoğunun izinin bile yok olduğu, evleri gibi. Bu arada babamın yani bizim ev de izleri duruyor olsa da ayakta değil. Uzunca bir zamandır. Bunun nedeni, diğer büyük çoğunluğunki gibi ilgisizlik sonucu yıkılma değil. Babam, bilerek ve isteyerek evini yıktı. Ahşabını, taşını sattı. Beni, ilgisizlikten yıkılmaktan daha çok üzen bir nedendi bu. Yeri çocuklarına miras kalmış durumda. Büyük birçok örneğinde olduğu gibi biz kardeşler de paylaşma kavgası yapıyoruz, iki erkek, üç kadın olarak. Benim dışımdaki mirasçılar bir an önce satılsın talebinde olup, satmayalım, hatıra olarak biz de kalsın diyen de ben. Böylelikle Pers Yolu’nda bir miras durumunu da belgelemiş olduk. Öyle ya Pers Yolu, insanlığın yer değiştirmeye başladığı zamanlardan bu güne yaşayan, yanı sıra, bugün, çoklu kültür yolu olarak da var olan, canlı, insana özgü her şeyin üzerinde olup bittiği, doğal olarak, üzerinde miras anlaşmazlıkları da yaşanan bir yoldur.
Yeni yakın, 2025 yılı yaz mevsimi içinde Lök dedenin çardağını yıktılar. Yerine yeni bir şeyler yapılıyor. Bu satırları yazıncaya kadar rast gelip yapıp edenlerle konuşamadım. Ne yaparlarsa yapsınlar, artık çok da önemli değil. Lök dedenin çardağı yaşadı ve tarihe gömüldü. Biliyorum ki artık ne Lök dedenin çardağı yok olacak ne de yeni yapılan onun çardağı olacak. Hep yapmak istediğim gibi bu satırlarımla kendisiyle birlikte çardağını da ölümsüzlüğe ulaştırdım. Yaşadığım tarihsel zamanın benden yapmamı istediği gibi, Pers Yolu ve bölgenin yazmanı olarak, bana düşen de buraları olduğu gibi kayda almak, geleceğe taşımaktı.
Lök dede ile duygusal bir atmosfere girdim ben kendim Pers Yolu’nun buralarında. Babam ve dostlukları konulu. Babamın bütün yaşamı Pers Yolu üzerinde ve onun iki şehri Karaman ve Mut merkezli gelip geçmiştir. Tabi daha büyük, Ankara dâhil kentlere de ticari gidip gelmeleri vardır. Bunlar ayrı. Bildiğim bütün zamanlarda saygın bir insan olarak sürdürmüştür yaşamını. Her daim güçlü dostları olmuştur. Onu sayıp sevenler beni de sayıp sevdiler. Ben de onları babam yerini koyup sevip saydım.
14 Ocak 2026. Devam edecek.