PERS YOLU MOTOR SPORLARI / 13

Bu nedenle de traktör dâhil tekerlekli araçların, yaklaşık iki kilometre civarı bir kısmı, geçmeleri mümkün değil.
Zamanın tek ve zorunlu tercihi olan Pers Yolu’na ana alternatifler üretildiği gibi bugün, tali alternatifler de üretildiğini yukarıda yazmıştım. Tali tercihlerden burada da var ve biz, tekerlekli araçlarla Pers Yolu’ndan geçmek istediğimiz de tali tercihlerden birini yapmak durumundayız.
Bunun için, bugünkü Dağpazarı yönünden gelen Kavaközü’nün asfalt ana ulaşım ağı olan ve Kavaközü’nün ana köprüsünden geçen yoluna sürüyoruz demir atları. Öküzsulağı’na kadar durmak yok. Uzun da bir mesafe değil diğer yandan. Bir anda Kapızağzı’nı ki buraya Karanlık Koyak da denir, Akgedik’i geçip Öküzsulağı’nda oluyoruz.
Öküzsulağı, öküz sulanan yer anlamındadır. Bu çay ile yaklaşık iki kilometre batı yönde bulunan, birazdan varacağımız Avoluk Yaylası bir diğer deyişle Pers Yolu Avoluk kamp alanı arasında öküz güdenler, öküzle çift sürme ve benzeri işler yapanlar, öküzlerini, sulamak için buraya indirirlermiş. Böylelikle burası, Öküzsulağı adını almış.
Ne güzel bir isim.
Yapılan işler kadar, işlerin aktörleri kadar, doğa kadar, Pers Yolu kadar, şu an burada bulunma nedenimiz kadar doğal, güzel ve değerli bir isim.
Şu an bulunduğumuz Öküzsulağı’nda hemen üzerinden geçeceğimiz çay, Kavaközü’nün Kömürcü Çayı’nın, Kavaközü Kapızı ve bu kapız içinde bulunan iki bin yıl öncesinin Ketis Barajı’nı geçtikten sonra, çay olarak devam eden, devamıdır. Buradan sonra dört kilometre daha ilerler ve Batı Kestel Kanyonu’na dökülür. Kavaközülülerin, bugünlerde oldukça tırmanmış sulu tarım faaliyetlerine ek burada Öküzsulağı’nda ve daha aşağı kısımlarda Dağpazarlılar da ciddi sulu tarım yapmaya başlamalarına rağmen, çay niteliğini kaybetmeden.
Birazdan varacağımız Avoluk Yaylası Kavaközü’nün, köy statüsündeki sınırları içindedir. Mut’un, Burun Köyü’nden daha çok olmak üzere, Yapıntı Köyü halkından insanlar yaylaya çıkar buraya. Merada küçükbaş hayvan güdenler, köy statüsünde iken, Kavaközü Muhtarlığı’ na “otlakıya” denen bir ücret öderdi, gütme bedeli olarak. Babam Yunus Nadi İnce, 1975 – 1980 yılları civarı muhtar olduğu için, bu konuları iyi bilirim.
Şimdi yanına varacağımız Avoluk Kralı Şahin Muhammet ve kardeşi Şahin İbrahim, babamın o tarihli dostlarından Şahin Ahmet’in çocukları. Şahinlerden Muhammet, uzunca bir süredir, Avoluk Yaylasının tek sakini. Yazları bu yaylada enine boyuna hayvanlarını güden Muhammet, son güzlere doğru, Mut’un Yapıntı Köyü’ne kışlağına göçer. İbrahim ve diğer kardeşleri de sıkça olmasa da buralarda görülürler. Geçici olarak, çoğunlukla hafta sonları gelip yazlarlar. Muhammet ile birlikte yaşayan, temel direkleri annelerini de görmek için.
Demiratlar, bir çırpıda uzanıp çay üzerinden sardılar, bin yedi yüz rakımlara tırmanan işlenmiş toprak yola. Bahar kokusu sarmış havayı. Yüksek rakımların baharı. Ardıç kokusu ağırlıklı. Düze, ovalık düzlüğe çıktığımızda bin bir çiçekli çayırların harmani bahar esintisi aldı, ardıç kokusu ağırlığının yerini. Yaşamımın gerilerde kalmış, buralarda geçmiş bölümlerine uzandım, daha dün gibi olan.
Avoluk Yaylası’nın birçok yerinde su kaynağı var. Küçük olsada oldukları yerlere yaşam veren kaynaklar bunlar. Ekonominin, küçükbaş hayvancılığı üzerinde döndüğü dönemlerde Yapıntılıların, Burunköylülerin ve hemen yukarımızdaki yalçın kayalıklarda oyulmuş, kaya konutlarda yaşamış kadim insanların buraya akma nedeni olan. Ve uğruna Kadim Kavaközülülerin, Yapıntılılarla acılı kavgalar ettiği. Bir ömür devam edip, bir türlü sonuçlanmayan adli davaların olduğu, yaşam üreten su kaynakları.
Böyleyken, tavsımaya başlayınca 1970’li yıllar civarı, küçükbaş hayvancılık işleri, aynı tarihlerde buralara elma bahçeleri yaptılar, Burunköylüler. Küçük ama yaşam veren su kaynaklarının önüne, altına, yanına. Yapıntılılarsa buraları terk ettiler. Kadim Pirundu Nehri’nin kıyılarındaki arazilerinde o günler için, yükselen tarım ürünleri üretimlerinden sebze üretimi için. Takip zamanlarda da kayısı, erik üretimi için.
Devam edecek. 4 Ağustos 2025