
Pers Yolu’nun Avoluk Yaylası ev sahibi, Türklere özellikli küçükbaş yetiştirme geleneğinin Pers Yolu’ndaki bir kaç temsilcisinden biri, anaya-ataya gösterilen vefa, işine ve ülkesine duyarlılık örneği, samimi sıcakkanlı Pers Yolu dostu göçer Muhammet Şahin’den söz etmeyeceğiz burada. Ondan ve anası Şahin anadan bahsetmeden Pers Yolu’nun beş kilometrelik Avoluk kamp alanı kısmını konu etmek olmazsa da bu seri yazımızın asıl öznesi Kurt Hoca’m bu yürüyüşünde Muhammed ve Şahin anayla yüz yüze gelmedi ve biz onun ayak izlerini takip ediyoruz şimdi.
Kurt Hoca’m takip ettiği rotanın dışına çıktı Abe Yaylası’nı aşıp Avoluk Yaylası görünürlüğüne ulaştığında. Pers Yolu’nun en zor yerleridir buralar. Rotadan çıkmayıp Çığlıktepesi yönünde devam etsen de Kurt Hoca’mın yaptığı gibi yaylanın eteklerine ilerleyip Kavaközü Kapızı’nın açılarak vadileştiği Öküzsulağı yönüne yönelsen de. İlkinde yaklaşık iki kilometrelik zorlu bir tırmanış yaparsınız Çığlıktepesi’nde soluklanacağınız. Bu arada Muhammet’in çadırının önünden geçer Muhammet olmasa bile Şahin ana ile sohbet eder az da olsa soluklanırsınız. Vaktiniz varsa Şahin ana çay da yapar sizin için. İkinciye yani Kurt Hoca’mın kendisinin oluşturduğu bizim de çevresi de dahil çok iyi bildiğimiz ve her metresinde izimiz olan rotaya yönelirseniz tırmanmaz inersiniz, Çığlıktepesi yönüne göre biraz daha az yürüyerek ama zorlu koyakları bir inip bir çıkarak.
Avoluk Yaylası Pers Yolu’nun dördüncü gün kamp alanıdır. Kitlesel yürüyüşlerde kamp yaptığımız bu tepeli-ovalık da merkez Çığlıktepesi’nin güney eteklerindeki güçlü su kaynağıdır. Pers kampı kaynağın oluşturduğu etrafdaki geniş çayırlık alanlarda ve suyun akış yatağı kenarında yetişmiş çoğunlukla söğüt olan ağaçların gölgesinde kurulur. Bir önceki kamp alanımız Kavaközü köyünde kültür yürüyüşünün işlevi gereği kamp yapıyoruz. Kamp yapmadan şöyle bir uğrasak da olur ama bu doğrudan geçiş durumunda Avoluk da kamp zorunluluk olur. Özellikle Mut yönünde ilerlenip Mut’a ulaşılacaksa önümüzde yaklaşık otuz beş kilometrelik bir uzaklık bizi beklemektedir zira. Kavaközü köyünde kamp yapar da Dağpazarı-Coropissos yönünde Ulama Yaylası üzerinden ilerleyeceksek Avoluk’da kamp yapmak zorunlu değildir. Doğrudan Dağpazarı-Coropissos’a ilerlemek olasıdır. Yanısıra buradan Dağpazarı-Coropissos yönünde farklı rotalar oluşturmak da olasıdır. Kurt Hocam Abe yaylası eteklerinden çıkıp Avoluk ovalığını gördüğü yerde tanık olduğu topoğrafyanın azameti karşısında farlı bir rota oluşturma yolunu tutmuş olsa gerek. Özellikle ilk defa yürüyenler için kesinlikle çok çetin olarak görülecek yolun bu kısımlarının yürüyüşçü de başka bir duygu uyandırması olası değil çünkü. Her ne kadar Kurt Hoca’m gibi deneyimli harita okuryazarlığı olan bir dağcı olsa dahi. Diğer yandan Kurt Hoca’m Pers Yolu’nun ilk bireysel yürüyüşüne sıkı bir ön hazırlıkla geldi. Kendisi daha önce de birçok kültür yolunda bireysel yürüyüşler de yapmış biri olarak deneyimlerini dijital okuryazarlığıyla birleştirince yeni bir yol yapma konusunda zorlanmamış olsa gerek ki zorlu topoğrafyayı güneydoğu yönde aşağı doğru inerek Öküzsulağı’nı geçmiş. Biz kendimiz, Pers Yolu’nun çelik çekirdeği olarak yolun en zorlu olan bu kısımlarını aşmak için çok tepindik. Ne yarlardan inip çıktık. Zaman zaman yuvarlandık. Ta ki topoğrafya, kış koşulları, çok uzun zamandır angare usulü yolun işlenmemesi, tarım alanları oluşturulması gibi nedenlerle kaybolmuş tarihi yolu bulana kadar. Bu çalışmaları yaptığımız 2015 yılı civarı Avoluk Yaylası’nda araziyi bilen birilerinin yaşamadığı yani yerel rehber bulamadığımız zamanlardır.
Öküzsulağı Pers Yolu civarında bulunan odak yerlerden biridir. Adı üzerinde vakti zamanında öküzlerin çift-çubuk yani tarımsal amaçlı ekip – dikme için en zorunlu ihtiyaç olduğu zamanlarda öküzlerin sulandığı yer anlamında verilmiş bir isimdir. Buranın hikayesini 2016 yılında dönüşü olmayan ülkeye uğurladığım babamdan on beş yaşlarım civarında öğrenmiştim. Anlatısına göre; Ahmet dedemin dedesi yani babamın dedesinin babası Mustafa dede Mut’un Malya köyündendir. Yazları çift sürme işi yapan başka köylüleriyle birlikte Avoluk Yaylası civarına çift sürmeye gelip, çift sezonu sonrası bu civarda yaylamak için kalırlarmış. Öküzlerinin sulanma zamanı kapızın vadi olan doğu-batı yönde insanların kendisini geçmesine olanak veren kısmına inip, sulama sonrası tekrar meralarına dönerlermiş. Yaklaşık yüz yetmiş yıl öncesi bir zaman civarını anlatır bu anlatı. 2500 yıl öncesinin Sibilia’sının, Yağlı-Punura Yaylası yerleşiminden bu yana her türlü su kaynaklarının suyunu toplayan Sibilia Çayı sularının akış yatağıdır bugünkü Kavaközü Kapızı’nda Kadim Sibilia Kapızı’nda akan sular. Öküzsulağı’na kadar yaklaşık dört km. olarak uzanır, Kavaközü’nün Karanlık Koyak mevkisinin kendisinin adını verdiği Kapızağzı yerinden başlayarak. Buraya kadar dik yamaçlarından değilse bile yer yer kendisinden zor da olsa çıkış izni verir dört ana yön ve tali yönler yönünden de. Tam da bulunduğumuz yerde ise üç yüz metre kadar oldukça yatay bir vadi olur ve kolaylıkla izin verir çıkışlara-geçişlere. Devamında tekrar kapanarak bir dört km. daha uzanıp güney doğu yönde kadim Ketis Dağı’na bugünün Kestel Dağı’na doğru dağdan adını alan iki kanyondan biri olan Batı Kestel Kanyonu’na yani Batı Ketis Kanyonu’na ulaşır ve sona erer. Sularıysa başka mecralardan gelen sularla birleşir bambaşka bir coğrafi olgu olur, kanyon içindeki en hacimli su olarak. Öküzsulağı Geçeği 1980’li yıllara kadar yani benim ilk gençlik yıllarımda şimdiki olduğu yerin iki yüz metre kadar kuzeyindeydi. El işçiliği ile oluşturulmuş bir geçekti. Avoluk Yaylası’na gelip giderken geçmişliğim vardır benimde. Sanırım iki bin yılı civarında Öküzsulağı’na yerleşen Burunköyü insanlarının talebi ile olsa gerek şimdi bulunduğu yerde oluşturuldu. Alt yapı itibariyle ve iş makinalarıyla oluşturulmuş olsa da öncekinden pekte farklı olmayarak. Kurt Hoca’m tam olarak anlattığımız yerde şimdi. Anlatısına göre ilk geçeğin olduğu yere inmiş, oradan geçmiş biraz da ıslanmış. Bu arada araziyi bilmeyen herkes Avoluk Yaylası’nı gördüğü yerden Dağpazarı’na yönelirse hocamın indiği yere iner. Çünkü çok yukarılarda buraya inen bu geçeğin devamında yaylaya çıkan çok da yol olmayan önceki yola rastlar. Yol onu doğrudan ilk geçeğe getirir ve yürüyüşçü yaklaşık dört kilometre kadar yürümüş olur. Kurt Hoca’mın yaptığı gibi ilk geçekten geçerse yol olmayan bahçe içinden, yeni geçekten geçerse yüz metre kadar toprak yolda yürüyerek Dağpazarı-Kavaközü köyleri yoluna çıkar. Buradan Dağpazarı köyüne yaklaşık dört kilometre kadar bir uzaklık vardır. Uzun zamandır asfalt kaplı olan bu kısımda yürümek istenen bir tercih değil yürüyüşçüler için ama ancak yaklaşık bir kilometre kadar sonra toprak bir geçiş oluşturabilirler Dağpazarı’na ulaşacak son üç kilometre için yürüyüşçüler.
28 Ekim 2026. Devam edecek.

