PERS YOLU’NDA İLK BİREYSEL YÜRÜYÜŞ / 44

Google'da Abone Ol service
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala
featured

Dağpazarı yürüyüşü spontane dostluklar oluşturacak Kurt Hocam’a. Ancak tam da yerine gelmişken Pers Yolu’nun bu kısımlarında bulunan yerlere ve burada bulunan 2000 yıl öne inşa edilmiş bir tarımsal sulama barajına dair bir şeyler söylemek gerekir.
Bulunduğumuz Öküzsulağı Pers Yolu’nun Karaman’daki tabelasından beş kilometre güneyinde bulunan bugünkü Dere köyünden kuruluş itibarıyla Antik Filaretos Kenti’nden bu yana taki Pers Yolu’nun güney şehri Mut – Antik Claudıopolis ve onun yirmi beş kilometre güneyinde bulunan Kurtsuyu Çayı’na kadar bilinen en eski bilgilerle tarihsel olarak Ketis Bölgesi’dir. Ketis Bölgesine dair detaylı bir çalışmamız olmuştu. Konuyu araştırmak isteyen okuyucularım Mut’un Sesi Gazetesi ve adımla var olan sanal sayfamdan Ketis’e dair çalışmamıza ulaşabilir. Bundandır ki Ketis Bölgesi’ne detaylı girmeyeceğiz. Bu arada yukarıda çizdiğim Ketis hattından bütün bir Pers Yolu hattının da Ketis içinde yer aldığı anlaşılmış olmalı diye düşünüyorum. Ketis’e dair literatürde çalışmalar var. Bütününe ulaştığımı söyleyebilirim. Gördüm ki bunların tamamı yabancı araştırmacılar ve en eksik oldukları yan üzerinde çalıştıkları toprakta yeterince zaman geçirememiş olmaları. Tespitler de buna göre oluyor tabi. Ketis’in merkezi Kurt Hoca’mın bir saat kadar sonra varacağı Coropissos’dur. Bugün olmayan bir halk olan Coropisseis kavmi tarafından kurulduğundan Laranda’dan güneye uzanan büyük bir yol üzerinde bulunduğundan bahseder Anadolu tarihi coğrafyası üzerine bugün de dahil olmak üzere en geniş ve temel çalışmaları yapmış dünyanın ilk tarihi coğrafyacısı İskoç asıllı İngiliz araştırmacı Ramsay. Bir yarım ada yükselti üzerindeki Coropissos bugünkü Dağpazarı köyü dağlık bir alandadır. Hemen güneyinde Ketis’in adını aldığı Ketis Dağı yükselir. Ketis, Coropisseis kavminin dilinde kestel demektir. Türkçedeki keçi kılından yapılan dokuma ipine karşılık gelen. Fikrimiz odur ki bugün de dahil üzerinde keçi yetiştiriciliği için muhteşem bir topoğrafik dokuya ve bitki örtüsüne sahip Ketis Dağı’nda güçlü miktarda keçi yetiştiriciliği yapılmaktaydı. Günümüzde uzunca bir zamandır yaban hayatı koruma çalışmaları dahilinde milli parktır Ketis ve içerisinde çoğalan dağ keçileri ciddi anlamda korunmaktadır. Belki milli park değildi ama bu durum 2000 yıl öncesinde ve çok daha öncesinde de böyle olmalıydı. Biliyoruz ki madde bilinci yaratır. Dün geçerli olup bugün de geçerli olan yarında geçerli olacak olan bu temel yasa gereği. Ketis Dağı’nda o gün Coropisseis kavminin yaptığı ekonomik faaliyeti alanın bugünkü sahipleri Türkler yapmaktadır. Ketis’in karşılığı olarak dağa Kestel Dağı demekteler. Burada yoğun şekilde yetiştirdikleri keçi kıllarından yapılı öncelikle çul kilim çuval heybe gibi tekstil ürünlerinin direzi dedikleri kısmında kullanılan ürünün ana iskeletini oluşturan ipe kendi dillerinde ketis anlamına gelen kestel demekteler. Tarihi kayıtlardan biliyoruz ki Ketis bir tekstil merkeziydi. Bugün üzerinde kültürel etkinlikler yaptığımız yer yer üzerinde bulunan tarım arazilerine ulaşım için de kullanılan 1960 yılına kadar Peslerden Anadolu’ya kalan angarion yani angare usulüyle işlenip Silifke ve İç Anadolu hattını bağlayan, koşullara denk düşecek şekilde üzerinde her türlü ulaşım şeklinin bilinen bütün zamanlarda gerçekleştirildiği Pers Yolu üzerinden Akdeniz ve İç Anadolu yönlerinde ciddi anlamda tekstil ihracatı yapılıyordu. Coropissos’daki 2000 yıl öncesi için hadi hadi günümüz içinde çok büyük olup görünür durumdaki mimari oluşum anlatmaya çalıştığımız ekonomik büyüklüğün sonucudur. Ketis Bölgesi’nin genelinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliği baskın oranda keçi yetiştiriciliği üzerine yapılmaktadır bugünde. Bu doğal tercih geçmiş konusunda da ciddi bir fikir oluşturur bizde. Küçükbaş yetiştiriciliğine ilintili tekstil ürünleriyle öncelikle de kestel ürünüyle ciddi anlamda bir bölge oluşturmuş Ketis. Günümüzde de Kestel olarak Ketis ayarında olmasa da ciddi anlamda bir merkezdir gene. Antik dönemlerden farklı olarak hayvancılık alanları değil ama tarım alanları günün olanaklarıyla biraz genişlemiştir. Diğer yandan Ketis metropolü Coropissos’un uzunca bir zamandır tamamına yakını yağmalanmış mimari öğeleriyle oluşturulmuş Dağpazarı ve merkezliğiyle Metropol Coropissos’un kıyaslanması asla mümkün değil kuşkusuz. Üzerine bir kaç söz söylemek istediğimiz ve Kurt Hoca’mın şu an üzerinde adımladığı Öküzsulağı’nın bir kilometre civarı kuzeyinde bulunan, Sibilia kanyonu içinde Coropisseis kavmi tarafından oluşturulmuş Ketis Barajı Ketis Metropolü Coropissos’un kuzey topraklarını sulamaktadır. Metropolden kuzey yönde ekilebilecek tarım alanlarının tam olarak bittiği yerde kurulu Ketis Barajı.
4 Ekim 2026. Devam edecek.

PERS YOLU’NDA İLK BİREYSEL YÜRÜYÜŞ / 44

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Mut'un Sesi Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!